Po pierwsze: CEL

„Zanim zaczniesz się wspinać po drabinie sukcesu, upewnij się, że drabina jest oparta o właściwy budynek” powiedział Stephen Covey. Z kolei Kot z „Alicji z krainie czarów” przestrzega, że jeśli wszystko Ci jedno gdzie chcesz dojść, nie ma znaczenia którą drogę wybierzesz. Cel to podstawa. Wyznacza kierunek, motywuje, jest punktem odniesienia. Oczywiście w czasie realizacji planu cel może ulec modyfikacji czy nawet całkowitej zmianie, jednak bez obranej wizji na początku trudno będzie ruszyć z miejsca.

Jak zatem stworzyć dobry cel?

Oto kilka wskazówek:

  • Postaw cel w formie pozytywnej, unikaj słowa „nie”: będę…, zrobię…, wykonam…, napiszę…, zdam… zamiast: nie będę… Dlaczego tak? Nasz mózg w niektórych kontekstach nie przykłada większej wagi do słowa „nie”, skupiając się nadmiernie na treści po nim. Warto zatem od razu unikać negacji.
  • Sformułuj cel jako zdanie w pierwszej osobie liczby pojedynczej, jako JA; unikaj bezosobowych form. Bardziej motywująco brzmi zdanie „Od lutego biegam x min. dziennie” niż „Bieganie przez x min. dziennie – od lutego”.
  • Wyznacz cel, który jest w dużej mierze zależny od Ciebie. Oczywiście nie wszystkie okoliczności jesteśmy w stanie przewidzieć, jednak im więcej z nich będzie pod Twoją kontrolą, tym bardziej realizacja planu będzie leżała w Twoich rękach.
  • Sprawdź czy Twój cel jest „ekonomiczny”, tzn. czy osiągnięty rezultat będzie rekompensował wysiłek, zasoby, czas, środki finansowe włożone w jego osiągnięcie. Innymi słowy, czy uważasz, że „opłaca Ci się” realizować ten cel.

Cechy dobrego celu określa również akronim SMART. Według tej koncepcji cel powinien być:

  • Simpleprosty – postawiony w takiej formie, abyś za kilka lat wiedział, o co Ci dziś chodziło;
  • Measurablemierzalny – oznacza, że w każdej chwili możemy jednoznacznie sprawdzić, czy cel już osiągnęliśmy, czy jeszcze nie. Celem niemierzalnym jest na przykład zdanie „Za 2 lata nauczę się języka niemieckiego”, gdyż wyrażenie „nauczę się” nie jest jednoznaczne i obiektywne. W tym przypadku mierzalny cel mógłby brzmieć: „Za 2 lata zdam egzamin x z języka niemieckiego na min. 80%”;
  • Achievableosiągalny – cel powinien być realnie możliwy do osiągnięcia; warto tutaj przeliczyć nasze siły na zamiary;
  • Relevantważny – cel powinien być dla nas istotny, aby jego osiągnięcie było da nas motywujące;
  • Time definedokreślony w czasie – cel powinien mieć konkretny termin realizacji. Jak napisała Diana Scharf Hunt „Cele to marzenia z deadlinem”.

Warto wiedzieć, że istnieją również alternatywne rozwinięcia akronimu SMART. Oto jeden z nich:

  • Specifickonkretny;
  • Measurablemierzalny;
  • Ambitiousambitny;
  • Realisticrealistyczny;
  • Tangiblenamacalny.

SMART doczekał się też wersji rozszerzonej SMARTER, gdzie dwie ostatnie litery oznaczają:

  • Excitingekscytujący – realizacja celu, który wzbudza w nas pozytywne emocje działa na nas motywująco;
  • Recorderzapisany – najlepiej zapisany i powieszony w widocznym miejscu – również z powodu motywacji.

Jak zatem brzmi poprawnie postawiony cel? Oto przykłady:

  • Do kwietnia 2016 r. przeczytam książki X i Y.
  • W sesji letniej 2016 r. zdam egzamin CAE z języka angielskiego na ocenę minimum B.
  • Do grudnia 2016 r. zrzucę 5 kg.
  • Najpóźniej we wrześniu 2016 r. przystąpię do egzaminu na prawo jazdy kat. B.
  • Od lutego będę chodził/-a na basen raz w tygodniu.
  • Do końca roku nauczę się obsługi programu X, tak żebym mógł/mogła samodzielnie wykonywać projekty z zakresu Y.

Teraz czas na Twoje cele. Zapisz je i sprawdź czy są zgodne w powyższymi zasadami. A może masz własne pomysły, jaki jeszcze powinien być dobrze sformułowany cel? Jeśli tak, podziel się nimi w komentarzu.

Aby lepiej wyeksponować swoje cele na 2016 rok, możesz zapisać je na tym arkuszu. Zapraszam też do lektury kolejnych artykułów, z których dowiesz się jak pracować z obranymi celami i jak je skutecznie realizować.

Moje cele 2016

Pobierz arkusz (pdf).